Tanım
Özneyi yalnızca gözlemlemeyen, öznenin görünür ve müdahale edilebilir hâle geldiği alanı da kuran sistemlere ilişkin analitik model.
HAKKI TAN · REALITY PARADIGM · HT–02
Onopticon
Özneyi yalnızca gözlemlemeyen, öznenin görünür ve müdahale edilebilir hâle geldiği alanı da kuran sistemlere ilişkin analitik model.
“Gözlemci, sahnenin mimarı da olabilir.”
KANONİK TANIMHT–02
Onopticon nedir?
Onopticon, özneleri yalnızca gözlemlemeyen; onların tanınabilir, uygun, müdahale edilebilir ve itiraz edebilir hâle geldiği alanı önceden kuran sistemler için Hakkı Tan tarafından geliştirilen analitik modeldir. Gözetim veya algoritmanın eş anlamlısı değildir; altyapıların tanınma, erişim, fiil ve zayıf itiraz imkânını birlikte düzenlediği daha güçlü kapanmayı tanımlar.
Analitik soru
İktidar görünür emir veya karardan önce; tanınma, erişim, hareket ve itiraz edilebilirliğin bileşiminde nerede işler?
Kavramın sınırı
Onopticon; gözetimin, algoritmaların veya her dijital sistemin yeni adı değildir. Altyapıların mümkün fiil alanını önceden kurduğu ve yaşanabilir bir dışarının maliyetli ya da erişilemez hâle geldiği daha güçlü bir bileşimi adlandırır.
Araştırma programındaki yeri
Reality Paradigm'ın altyapısal mekanizmasını kurar ve Homovictimus'un içinde taktiksel olarak eylemek zorunda kaldığı alanı açıklar.
İLİŞKİLİ TERİMLER VE YAZIMLAR
OnopticonOnoptic regimeOnoptic powerOnoptikon
ÖNERİLEN ATIF
Tan, Hakkı. “Onopticon.” Hakkitan.org — Hakkı Tan Research Archive, 2026. https://hakkitan.org/tr/kavramlar/onopticonhttps://hakkitan.org/tr/kavramlar/onopticon